Bộ văn phong tứ bảo, dụng cụ không thể thiếu trong thư pháp

Mọi công việc muốn đạt hiệu quả cao nhất đều phải có các dụng cụ chuyên dụng để thực hiện. Trong thư pháp, dụng cụ chuyên dụng đó chính là bộ văn phòng tứ bảo.

Khái niệm bộ văn phòng tứ bảo.

Bộ văn phòng tứ bảo, vật dụng không thể thiếu trong thư pháp
Bộ văn phòng tứ bảo, vật dụng không thể thiếu trong thư pháp

Văn phòng tứ bảo dịch ra nghĩa tiếng việt là bốn bảo vật nơi thư phòng. Cụ thể ở đây là nghệ thuật thư pháp. Chúng gồm: bút lông, mực tàu, nghiên mựcgiấy. Đây là những món đồ cơ bản bắt buộc phải có với những ai đang học tập và làm việc trong lĩnh vực thư pháp.

1, Bút lông

Bút lông là dụng cụ để viết hoặc vẽ trong thư pháp. Bút lông thư pháp có rất nhiều loại, tùy vào từng mục đích sử dụng mà người dùng chọn những loại bút khác nhau.

Bộ văn phòng tứ bảo, vật dụng không thể thiếu trong thư pháp
Bút lông

Cấu tạo củ bút lông gồm 4 phần: đỉnh bút, quản bút, đẩu bút và đầu bút. Bút được làm từ gỗ, tre, nhựa và lông động vật (ngày nay còn được làm bằng lông nhân tạo).

Trong đó phần lông bút là phần được làm cầu kỳ và tốn công nhất. Để tạo ra những nét chữ đặc trưng thì việc sử dụng những loại lông nào, được sắp xếp ra sao sẽ quyết định tất cả. Bình thường mọi người thường nghĩ phần lông bút gồm 3 lớp cơ bản nhưng thực tế mỗi chiếc bút có ít nhất 10 tầng lông.

2, Mực tàu

Mực Tàu là một loại mực màu đen được dùng để viết, vẽ. Đây là loại mực thư pháp phổ biến nhất hiện nay. Ngoài ra mực Tàu còn được dùng để vẽ các loại truyện tranh đen trắng.

Mực thư pháp trong bộ văn phòng tứ bảo
Mực nhất đắc

Mực thư pháp phổ biến nhất là 2 loại:

  • Mực thỏi: dùng cho các thư pháp gia chuyên nghiệp, lâu năm. Mực được làm ở dạng thanh phải mài với nước thành dạng lỏng mới sử dụng được. Với những người chơi thư pháp cổ, quá trình mai mực chính là màn khởi động để tạo cho tâm hồn thư thái để tiến tới cảnh giới: “Tâm an vạn sự thành”
  • Mực nước: Là loại mực đã được pha sẵn thành dạng lỏng. Người dùng chỉ việc đổ ra là có thể sử dụng ngay được. Mực nước có ưu điểm là không tốn công mài, dễ dàng sử dụng nhưng so về độ sánh và độ sắc nét khi viết thì kém xa mực thỏi.

3, Nghiên mực

Nghiên mực thư pháp là dụng cụ thứ 3 trong bộ văn phòng tứ bảo. Nghiên mực dùng để mài và chứa mực. Nghiên có tác động đến lượng và kết cấu của thứ mực được mài lên nó.

Bộ văn phòng tứ bảo, vật dụng không thể thiếu trong thư pháp
Nghiên mực

Nghiên được làm từ đất, đồng, thiếc, sắt hoặc sứ. Trên nghiên có 1 chỗ nhỏ để chứa nước, trước khi mài mực người ta thường bôi 1 chút nước vào đầu thanh mực hoặc rót 1 ít nước vào lòng nghiên.

4, Giấy

Có nhiều loại giấy dùng trong nghệ thuật thư pháp nhưng phổ biết nhất là 4 loại giấy thư pháp sau:

  • Giấy xuyến chỉ: Giấy xuyến (hay còn gọi là Tuyên Chỉ) là giấy của Trung Quốc. Giấy xuyến có tính chất mềm dai, màu trắng, được ví sáng bóng như ngọc (giấy xuyến truyền thống có màu trắng), không bị mối mọt, mục nát, ít bị biến sắc qua thời gian.
  • Giấy dó Việt Nam: Giấy dó là giấy do Việt Nam sản xuất. Giấy dó được sản xuất từ vỏ cây dó. Một số địa danh sản xuất giấy dó có thể kể đến như: Làng Yên Thái xưa (nay thuộc phường Bưởi, phố Trích Sài, quận Tây Hồ); Làng giấy Đống Cao, Thôn Dương Ổ, phường Phong Khê, thành phố Bắc Ninh; Làng Phong Phú, xã Nghi Phong, Nghi Lộc, Nghệ An.
giấy dó truyền thống của Việt Nam
Giấy dó truyền thống Việt Nam
  • Giấy dó Trung Quốc: Giấy dó Trung Quốc (tên gọi khác là Vân Long Tuyên 云龙纸, bông tuyên 绵纸, bì tuyên 皮纸) được làm từ cây dó của Trung Quốc (构树皮) và cây cỏ Long Tu (龙须草). Cấu tạo của giấy dó Trung Quốc là những sợi thực vật dài. Tỷ lệ sợi thực vật chiếm khoảng trên 80%. Loại giấy này nhìn vào sẽ cảm thấy nét cổ xưa, độ thô, chất phác. Giấy dó Trung Quốc khá dai, mềm, có khả năng hút ẩm (giống giấy dó Việt Nam), có độ đàn hồi cao, bề mặt có độ thoáng khí.
  • Giấy Mao Biên Chỉ: Mao Biên Chỉ là loai giấy vàng nhạt do người Trung Quốc cổ đại dùng sợi gỗ cây trúc chế tạo thành. Giấy này có nguồn gốc từ Giang Tây, Trung Quốc. Đây là chất liệu giấy rất tinh tế, mỏng nhưng bề mặt lại xốp mềm, thường có màu vàng nhạt, khả năng thấm mực, hút nước tốt. Đặc biệt phù hợp để viết chữ, chế tạo sách cổ.